Twee interviews uit het boekje:

Heb ik genoeg X factor?

Schrijver/ dichter/ performer Bart Chabot


Hij wordt heel veel gevraagd: voor televisieoptredens, voor goede doelen, als dagvoorzitter, als performer. Dichter en schrijver Bart Chabot kan er - als hij zou willen - zijn dagen ruimschoots mee vullen.

Hebt u genoeg X factor?

‘Tja, wie ben ik om daarover te oordelen? Maar zonder valse bescheidenheid: als ik naga hoe vaak ik gebeld word voor een of ander optreden, dan moet ik wel X factor hebben.’

Wat is volgens u de X factor?

‘Een bepaalde uitstraling. Dat je echt de huiskamer binnen komt, als je op de tv bent. Het gaat om de natuurlijke présence. Neem bijvoorbeeld Linda de Mol. Die is volkomen naturel. Al leest ze op de tv het telefoonboek voor, dan nog heb je als kijker het gevoel dat ze bij je aan tafel zit. Zoiets is nauwelijks te leren. Je hebt genoeg mensen in Hilversum die heel erg hun best doen, maar die toch halverwege het mediapark en de huiskamer blijven hangen.’
Wanneer ontdekte u dat u X  factor bezat?

‘Dat heb ik me als puber al gerealiseerd. Ik herinner me een gymles op de middelbare school. Ik was weer eens de les uit gestuurd, omdat ik aan het klieren was. Ik zat in mijn eentje in de kleedkamer – een beetje sip, want ik was bang dat de rector weer een boze brief over mij aan mijn ouders zou gaan sturen – toen de les was afgelopen en de hele klas de kleedkamer binnendromde. Ik zei helemaal niks en opeens begon een jongen mijn naam te scanderen. Bartje! Bartje! En alle leerlingen gingen meedoen – een heel spreekkoor. Dat was de eerste keer dat ik besefte dat mijn sheer presence tot iets leidde.’
Maakt u in uw werk gebruik van de X factor?
‘Ik weet dat mensen nooit neutraal over mij zijn: of ze lopen met me weg, of ze vinden me verschrikkelijk. Als ik op tv kom of op het podium sta, dan kwadrateer ik. Ik word een verheviging van mezelf. Het is een soort spanning die zich ontlaadt. Dat gebeurt altijd. Zodra ik op een podium klim of zodra de camera gaat draaien, zit ik boordevol energie. Thuis ben ik vaak bekaf, maar als ik moet optreden heb ik daar nooit last van. Het dagelijks leven vind ik totaal niet interessant. Wat is er leuk aan om met een brief naar de postbus te sukkelen of met zo’n karretje door Albert Heyn te dwalen. Ik hou niet van dertien in een dozijn. Dat is geen uitdaging voor me.’
Hebt u genoeg schoonheid?
‘Nee. Ik ben geen knappe jongen. Ik ben scheel en brildragend. Maar mijn vrouw zegt dat ze juist viel op dat rare koppie van me. Ik hou erg van echt. Zo'n extreme make over - dat hoeft voor mij helemaal niet. Ik zou nooit willen dat mijn vrouw zoiets deed. Ik hou van haar zoals ze is, al twintig jaar. Wat kan mij het schelen dat er een plooitje of een rimpel bij komt? Wat ik wel haat, is een buikje. Daar let ik erg op. Ik ben nog strak en daardoor kom ik jong over. Nee, ik sport niet, daar vind ik geen reet aan. Maar ik loop veel: ik breng elke dag mijn kinderen lopend naar school en ik repeteer mijn teksten lopend. Ik weeg mezelf twee keer per dag. Als ik teveel heb gegeten, voel ik me een vadsig varken. Dan zet ik mezelf meteen op dieet. Ik wil mijn ingevallen wangen houden.’
Hebt u genoeg spullen?
‘Ja, meer dan genoeg. Ik hou tegenwoordig wel van dure kleding en mode. Vroeger was ik daar anders in, maar nu kan ik heel blij worden van een mooi paar slangenleren laarzen. En verder heb ik een gat in mijn hand als het om CD’s en DVD’s gaat. Rock ’n roll. Als er iets nieuws is, dan móet ik dat hebben. Ik heb jarenlang op de armoedegrens geleefd. In die tijd kon ik niet zomaar een plaatje kopen, maar dat was eigenlijk ook niet zo erg. Je past je aan. Ik had genoeg aan een bloknootje van vijftig cent en een Bic balpen. Dan liep ik over het strand en genoot: de zee en het strand, de wolken en de meeuwen – dat is allemaal gratis.’

Bart Chabot (52) is schrijver, dichter en performer. Hij is onder meer bekend vanwege zijn Herman Brood biografie.


Heb ik genoeg erkenning?

Marijke Helwegen, performer en pr-manager voor de cosmetische chirurgie

‘U wilt met mij natuurlijk over schoonheid praten, maar ik vind de vraag “Heb ik genoeg liefde?” veel belangrijker.’ Marijke Helwegen is eraan gewend dat iedereen haar altijd vragen stelt over schoonheid en cosmetische chirurgie, maar ze heeft een beetje genoeg van die gesprekken die altijd bol staan van de vooroordelen. ‘Ja, ik ben ijdel en ik ben zeer ambitieus. Ik ben altijd open en eerlijk geweest over de cosmetische ingrepen die ik heb ondergaan. Zo langzamerhand heb ik schoon genoeg van alle vooroordelen over cosmetische chirurgie. Ik was mooi en ik wilde graag mooi blijven. Wat is daar verkeerd aan? Het is veel belangrijker om over de liefde te praten. Geef ik genoeg liefde aan iedereen ongeacht religie of huidskleur? Sta ik open voor anderen? Durf ik zonder vooroordelen te zijn?’
Helwegen werd op 44-jarige leeftijd benaderd om pr-manager te worden voor Medisch Centrum Scheveningen en heeft vervolgens de cosmetische chirurgie met verve op de kaart gezet. Ze zegt: ‘Toen ik de kans kreeg om me hierin vast te bijten, dacht ik: waarom niet? Ik ben geen advocaat of actrice of zangeres geworden, maar ik heb wel grote behoefte aan aandacht en erkenning.’
U hebt veel bereikt. U bent zelfs een Bekende Nederlander geworden. Hebt u nu genoeg erkenning?
‘Het was een bodemloze put, alhoewel ik geloof dat de bodem nu in zicht komt. Ik verkeer in de hoogste kringen. Laatst kreeg ik een uitnodiging van bisschop Punt voor een receptie waarvoor ook de koningin was uitgenodigd. Mensen op dat niveau kijken door de cosmetiek heen. Ze zeggen tegen me: u bent volkomen uzelf en u straalt grote openheid en vriendelijkheid uit. Ze vinden het innerlijk belangrijker dan het uiterlijk.'
U zegt dat het uiteindelijk om liefde en vriendelijkheid gaat. Waarom zijn die cosmetische ingrepen dan toch nodig geweest?
‘In de eerste plaats omdat ik ingehuurd was als pr-manager voor de cosmetische chirurgie. Dat betekende dat ik zelf ook het een en ander moest laten doen. De directeur van de Mercedes fabrieken rijdt toch zelf ook in een Mercedes? Verder ben ik ijdel en ambitieus  Dat is toch geen zonde? Wie heeft er in Godsnaam bepaald dat we als mensen geen gebruik mogen maken van de techniek om onszelf te verfraaien? Het staat zelfs in de bijbel. In het Hooglied lees ik: “Niets ontsiert uw schoonheid, vriendin. Uw borsten zijn als torens.” En de vriendin antwoordt: “Mijn borsten zijn als druiventrossen.” Torens, het staat er echt. De schoonheid tussen man en vrouw wordt hier uitvoerig beschreven. Wellicht schuilt er een stukje calvinisme in onze houding van: doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg. Ook Koning David liet op 80-jarige leeftijd zijn schoot verwarmen door het mooiste meisje van het land. Dat staat ook in de bijbel. Ik zou best in een chic kanten jurkje op de preekstoel kunnen staan: de kerken zouden weer vol lopen en de mensen zouden in de rij staan. Iedereen zou zomaar 10 euro in de collectezak gooien.”
Hebt u genoeg X factor?
‘Absoluut. Als ik voor een zaal sta, zie ik meteen wat de situatie is. Op rij 14 kijkt er iemand verveeld, op rij 18 zitten er twee te konkelefoezen. Dan begin ik te praten en het wordt meteen doodstil. Ik weet hoe ik mensen in het hart moet raken. Mijn optredens eindigen altijd met een staande ovatie. Dat is wat ik kan: een zaal inspireren. Verder kan ik niet veel. Ik ben erg onhandig. Ik heb een mooie geleasde cabrio, maar ik kan niet inparkeren. Ik draag schitterende couture pakjes, maar die zijn meestal geleasd. En mijn prachtige haar, dat is vaak een haarstuk.’
Hebt u genoeg schoonheid?
‘Ja, zeker. Het enige wat ik nog wens is wat meer innerlijke rust, zodat ik niet meer de hele tijd het gevecht hoef aan te gaan om me te verdedigen tegen mensen die bevooroordeeld zijn.'

Marijke Helwegen (58) is een veelgevraagd spreekster en performer op congressen en ze  treedt geregeld op in tv-programma's en films. Ze is pr-manager cosmetische chirurgie voor Medisch Centrum Scheveningen.

uit: Corien van Zweden, Heb ik genoeg? Vijftien gesprekken over grenzen aan onze hebberigheid, Cordaid/Vastenaktie & KRO/RKK , Den Haag 2007